ดอกไม้ในวรรณคดี

ทรงบาดาล

“…ทรงบาดาลบานดอกกลีบออกทัน   เก็บทุกวันเช้าเย็นไม่เว้นวาย…”
รำพันพิลาป : สุนทรภู่
     
 ชื่ออื่นๆ : ขี้เหล็กหวาน
 ชื่อพฤกษศาสตร์ : Senna surattensis ( Burm. f.) Irwin & Baruaby
 วงศ์ : REGUMINOSAE, CAESALPINOIDEAE
ทรงบาดาลเป็นไม้ต้นขนาดกลาง   สูง 3 – 5 เมตร  ชอบอยู่กลางแจ้ง  ต้นมีสีน้ำตาล
ใบ รวม  มีใบย่อย 5-6 คู่  เป็นรูปขอบขนานแบบขนนก  โคนและปลายมน สีเข้ม มีใบหนาทึบที่ยอด
ดอกช่อ ออกดอกที่ปลายกิ่งและซอกใบเป็นช่อตั้ง  สีเหลือง  มี 5 กลีบ ฝัก  แบนยาว  ออกดอกเกือบตลอดปี
การขยายพันธุ์   เพาะเมล็ด  ตอนกิ่ง
ประโยชน์   รากเป็นยาถอน พิษไข้   แก้สะอึกเนื่องจากกระเพาะอาหาร   เป็นไม้มงคลถือว่าดลบันดาลให้มีอานุภาพยิ่งใหญ่ เป็นที่เกรงขามของผู้อื่น  นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ
ถิ่นกำเนิด เอเชียเขตร้อน จาไมก้า

“…ทองกวาวคราวดอกแดง เชิงจ่าแจงแคงเหียงหัน…”
กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง : เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์
     
 ชื่อพฤกษศาสตร์ : Betea monosperma O. Ktze.
 วงศ์ : LEGUMINOSAE – PAPILIONOIDEAE

ทองกวาวเป็นไม้ต้น  สูง 6-12 เมตร  เปลือกต้นเป็นปม ปุ่ม  ไม่เรียบเกลี้ยง ผิวสีน้ำตาลหม่น
ใบ  สีเขียว พื้นผิวใบเกลี้ยงเป็นมัน ใบอ่อนเป็นก้านยาว  ก้านหนึ่งมีใบย่อย 3 ใบ ใบค่อนข้างกลม  กว้าง 6-18 ซม. ยาว 7-20 ซม.
ดอกช่อ ออกเป็นช่อคล้ายดอกทองหลาง  สีแดง ขนาดใหญ่
ผล เป็นฝักแข็ง เปลือกนอกมีสีน้ำตาลอ่อน  ภายในฝักมีเมล็ดขนาดเล็ก สีน้ำตาลแก่
การขยายพันธุ์  เพาะเมล็ด  ประโยชน์  ใบ ดอก ต้มกินเป็นยา  แก้ปวด ถอนพิษไข้  เมล็ด ฝัก ต้มกินขับถ่ายพยาธิ
ถิ่นกำเนิด อินเดีย ภูมิภาคอินโดจีนและอินโดนีเซีย เกิดขึ้นเองตามพื้นที่ลุ่มต่ำหรือป่าราบ มีมากทางภาคเหนือ ตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือ

กุหลาบกนาบทั้งสองทาง เบงระมาดยี่สุ่นกาง กลีบบานเพราเหล่าดาวเรือง ฯ …

” วรรณคดี : กาพย์ห่อโคลง ” นิราศธารทองแดง” ผู้ประพันธ์ : เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์ “เจ้าฟ้ากุ้ง

” ชื่อพฤกษศาสตร์ : Tagetes spp. ชื่อสามัญ : Marigolds ชื่อวงศ์ : Compositae

ชื่ออื่น ๆ : คำปู้จู้

ดาวเรืองเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นทรงพุ่มสูงประมาณ ๔ ฟุต ปลูกง่ายขึ้นในดินเกือบทุกชนิด ทนทานต่อความแห้งแล้ง ใบเป็นฝอย มีกลิ่นหอมฉุน ดาวเรืองที่พบเห็นและปลูกกันมากในปัจจุบันมี ๕ ชนิด คือ ๑. Tagetes erecta เป็นดาวเรืองชนิดต้นสูง ดอกใหญ่ ซ้อน ทรงดอกกลมโต พันธุ์ที่นิยมกันคือ เทตรา เบอร์พี พริมโรส เลมอนบอล ๒. Tagetes patula ลำต้นเตี้ย มีทั้งดอกซ้อนและไม่ซ้อน พันธุ์ที่นิยม คือ นอติมาเรียตตา บัฟเฟิลด์เรด ๓. Triploid marigolds เป็นลูกผสมระหว่าง ๒ ชนิดแรก ได้แก่พันธุ์นักเกท ๔. Tagetes tenuifolia pumila เป็นดาวเรืองชนิดพุ่มเตี้ย สูงประมาณ ๗ – ๑๐ นิ้ว ดอกกลีบชั้นเดียว มีขนาดเล็ก นิยมปลูกตามขอบแปลง หรือสวนหิน ๕. Tagets\es filifolia pumila เป็นดาวเรืองที่มีใบสวยงาม พุ่มต้นแน่นเหมาะสำหรับปลูกตามขอบแปลง การขยายพันธุ์ ใช้วิธีเพาะเมล็ดแล้วย้ายปลูก สรรพคุณด้านสมุนไพร ใช้ดอกผสมกับข่าและสะค้าน รับประทานแก้ฝีลมที่มีอาการปวดในท้อง ต้นใช้เป็นยาขับลมในลำไส้ แก้จุดเสียดและปวดท้อง

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s